Dane o szkołach dla głuchych zostały pobrane z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych (RSPO). Wiele z nich ma oczywiste nazwy, które uwzględniają „głuchy”, „głuchoniemy”, „niesłyszący”, a niektóre z nich kryją się pod nazwą „Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy”. Te ostatnie zostały znalezione dzięki liście zrobionej przez Agatę Kosztowny, choć niektórych placówek przez nią wymienionych nie ma na liście RSPO z niewiadomych powodów.
Poniżej interaktywna mapa ukazująca pojawianie i zanikanie szkół dla głuchych na mapie Polski w przedziale lat (rok 1817 został pominięty bo między nim a kolejną szkołą powstałą w 1937 mija ogrom lat bez zmian). Mapa wymaga WebGL w przeglądarce. Dla tych co nie mają WebGL u siebie jest zrzut tej samej mapy dla roku 2026 na samej górze artykułu.
Z danych RSPO zostały sporządzone cztery wykresy:
- Przedstawia listę oddziałów (jedna „szkoła”, a raczej palcówka edukaycjna, może mieć kilka szkół w sobie np szkołę podstawową, branżową szkołę, liceum, przysposabiające do pracy i policealne). Na dzień 8.07.2026 jest ich 54.
2. Przestawia ile otwarto oddziałów/szkół a ile zamknięto w danym roku.
3. To lista szkół jako placówek, w ramach któryh jest kilka szkół/oddziałów, ale są liczone jako jedno (np. nawet jeśli w szkole jest podstawówka, liceum i przysposabiające to liczone jest jako 1 na wykresie). Data początkowa liczona jest wraz z otwarciem pierwszego „oddziału” a data zamknięcia wraz z zamknięciem całości placówki edukacyjnej. Na dzień 8.07.2026 jest ich 23 w Polsce.
4. Ukazuje ile otwarto placówek szkolnych a ile zamknięto w danym roku.
Częstsze zamykanie szkół wynika najprawdopodobniej z utraty głuchych wychowanków, których rodzice są częściej zachęcani aby swoje dzieci wysyłać do klas integracyjnych.
Instytut Głuchoniemych w Warszawie
Ta magiczna szkoła otwarta w 1817 to Instytut Głuchoniemych Im. Ks. Jakuba Galkowskiego przy pl. Trzech Krzyży w Warszawie (kiedyś nazywany Instytutem Głuchoniemych i Ociemniałych). Choć „głuchoniemy” jest obecnie obraźliwą nazwą, gdyż g/Głusi potrafią mówić w Polskim Języku Migowym (PJM), a niektórzy nawet oralnie, to Instytut nosi wciąż ową nazwę, głównie ze względów historycznych. Jest to pierwsza w szkole, i do dziś działająca, placówka zrzeszająca ogrom g/Głuchych osób i ucząca po części w PJM.
Bibliografia
[1] Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych https://rspo.gov.pl
Dane do pobrania
Plik .ods z otwartymi i zamkniętymi szkołami dla głuchych w Polsce pobrane z RSPO